Enerji alanında düzenlemeler içeren kanun teklifi, TBMM Sanayi ve Ticaret komisyonunda kabul edildi (1)

Enerji alanında düzenlemeler içeren Elektrik Piyasası Kanunu ile Bir Takım Kanunlarda Değişim Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Natürel Kaynaklar, Veri ve Teknoloji Komisyonu’nda kabul edildi.

Teklifle, maden arama ve işletme ruhsatlarının verilmesi, birleştirilmesi, sürelerinin uzatılması, atama ve intikalleri ile çevreyle düzen bedeli iadelerine ilişkin müracaatlar dışında, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge aranılması zorunluluğu kaldırılacak.

Maden Kanunu’na kadar ruhsat bedelinin tamamının ocak ayının ardına kadar yatırılmaması halinde, her ay için ayrı olarak yüzde 4 geç kalma zammı uygulanacak ve bu rakamın haziran sonuna kadar ruhsat bedeli olarak yatırılması gerekli olacak. Aksi halde ruhsat iptal edilecek.

Ruhsatların vakit uzatım taleplerinde ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç 12 ay öncesinde talepte katılmak şartı getiriliyor. Bu yükümlülüğe uymayan ruhsat sahiplerine 100 bin lira yönetimle ilgili para cezası uygulanacak ve ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç 6 ay öncesine kadar da belirli yükümlülükleri yerine getirmeyen ruhsat sahiplerinin talepleri reddedilerek ruhsatları zaman sonunda iptal edilecek ve ilgili saha ihale yolu ile ruhsatlandırılacak.

Rödövans sözleşmesiyle çalışılan ruhsat sahalarında, devralanın kurulu işletme kapasitesi veya şerh edilen sözleşmedeki kapasiteyi aşmayacağı yönünde vereceği taahhüde istinaden, ilgili alan için bilinen tüm muafiyetler ve madencilik faaliyetleri zarfında alınan bütün izinler devredilen ruhsatlarda da tıpkı korunacak.

Maden Kanunu dahilinde işletme izni veya Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü izin verilmiş rödovans sözleşmesi olmaksızın işletme izni alanı dışındaki mücavir sahalara yirmi metreye kadar taşmalar hariç olmak üzere, maden ocağı açılması, maden üretilmesi veya faaliyetleri durdurulmuş maden sahalarında imal faaliyetlerinin durdurulmasına sebep olan durumların düzeltilmesi veya işletme güvenliğine yönelik faaliyetlerin haricen üretim faaliyetinde bulunulması fiillerini işleyenlere üç yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne dek adli para cezası verilecek.

Ruhsat sahası dışarıda geçici tesis kurulması

AK Parti milletvekillerinin önergesiyle kanun teklifine ihdas edilen maddeye kadar, ruhsat ve çiğ madde üretim izni sahası içinde; jeolojik, hidrojeolojik, topoğrafik yapının yerinde olmaması ya da özel mülkiyet izinlerinin alınamaması ve güya nedenlerden dolayı ruhsat sahasının dıştan madencilik faaliyetleri ile ilgili geçici tesislerin kurulması talep edilebilecek. Geçici tesislerin kurulacağı beyan edilen alternatif alanda yürürlükte yer alan maden ruhsatının faaliyetlerine engel olunmaması esas olacak.

Talebin yerinde bulunması halinde geçici tesis kurma izni verilecek. Ruhsat ya da çiğ madde imal izni sahası açık havada geçici tesis kurulması yerinde yer alan alanın izne ast alan olduğu takdirde, ilgili olduğu kanun hükümlerine tarafından zorunlu izinlerin alınması zorunlu olacak. Tesis kurulacak alanda yürürlükte ruhsat sahası bulunması ve bu alanda maden rezervinin olmadığının tespit edilmesi halinde bu bölge yürürlükteki ruhsattan taksir edilerek tesis sahibinin ruhsat ya da çiğ madde imal izni alanı ile bölge sınırlaması aranmaksızın birleştirilecek.

“Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası” geliyor

Doğal Gaz Piyasası Kanunu’na Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası (OTSP) tanımı eklenecek. OTSP, doğal gaz sisteminden yararlanan lisans sahiplerince doğal gazın alım-satımının ve dengeleme işlemlerinin yapıldığı piyasalar, ileri tarihli maddi teslimat gerektiren doğal gaz piyasaları ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından belirlenen öteki doğal gaz piyasası işlemlerinin gerçekleştirildiği, EPDK’nin düzenlediği piyasayı kapsayacak.

Organize toptan doğal gaz satmak piyasasının faaliyete geçmesiyle, doğal gaz piyasa derinliğinin daha da artacağı düşünüldüğünden, yükümlülüğünü yerine getirmeyen/getiremeyen lisans sahiplerinin olması durumunda sistem işleyişinin aksamaması için Doğal Gaz Piyasası Kanunu’na “son kaynak tedariki” tanımı eklenerek, yeni bir mekanizma geliştirilecek.

Doğal gaz kullanımının ülke genelinde yaygınlaştırılmasına rahatlık

Üretilen doğal gazın, iletim şebekesi vasıtasıyla iletilmesinin teknik ve ekonomik olarak yerinde olmadığına EPDK kadar karar verilmesi ve imal yapan toptan satmak şirketinin kendi üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesi kaydıyla, imal şirketi kadar dağılma şebekesine bağlantı yapılarak üretilen doğal gaz yayılma şirketince satın alınacak. EPDK, zorunlu hallerde bu kapsamda satın alınacak doğal gaz bedelini belirleyecek.

LNG ihracatı yerine getirmek isteyen tüzel kişiler, ihracat lisanslarına derç edilmesi ve yurt içinde teslim faaliyetinde bulunmamaları kaydıyla, LNG nakliye faaliyetinde bulunabilecek.

Bölüştürme şirketleri, boru hatlarının ulaşmadığı bölgelerde LNG ya da CNG ile besleme yöntemiyle doğal gaz dağılma faaliyetinde bulunabilecek. Bölüştürme şirketleri LNG veya CNG tesis yatırımlarını kendileri yapabilecekleri gibi bu faaliyetleri hizmet alımı aracılığıyla da gerçekleştirebilecek. Oysa bölüştürme şirketleri LNG ve CNG’nin aracısız satışı faaliyetinde bulunamayacak.

Acil koşul veya mücbir hallerde mevcut iletim ve dağılma şebekeleri LNG ya da CNG ile beslenebilecek. LNG ve CNG faaliyeti gerçekleştiren lisans sahipleri, acil koşul ve mücbir hallerde iletim ve bölüştürme şirketlerinin taleplerini karşılamakla sorumlu olacak.

Yapı tescil belgesi bölge yapının bulunduğu bölgenin uygulama imar planı olmaması veya dilekçe imar planı olmakla birlikte yolların imar mevzuatına uygun bir şekilde açılmamış olduğu takdirde; ilgili belediyenin meclis kararı alarak bu bölgelerde yapılacak şebekelerin üretim tarihinden itibaren 10 sene içinde deplase edilmesi gerektiğinde, yatırımın deplase edilen kısmıyla ilgili tüm maliyetleri listeleneceğini vaat etmesi şartıyla, doğal gaz bölüştürme şirketleri kadar bu bölgelere şebeke yatırımı yapılabilecek.

Doğal gaz dağıtım şirketlerinin dağılım bölgelerine ek edilecek yeni genişleme bölgelerinde yerleşim yeri belediyesince doğal gaz dağılma şirketine yatırım yapılması başvurusunda bulunulması halinde; ilgili yayılma şirketinden teminat, kontrollük hizmet bedeli, kaplama bedeli, zemin/bölge imha bedeli, hafriyat döküm bedeli ve benzeri adlarla herhangi bir bedel alınmayacak ve altyapılar kazı alanının üstteki kaplamaları ilgili belediye göre bedelsiz olarak yapılacak.

EPDK, bir tüketiciye kontrat süresi içinde doğal gazı arz etmekte olan şirketlerin iflası, lisanslarının iptal edilmesi veya organize toptan doğal gaz satmak piyasası çerçevesinde yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucunda temerrüde düşmesi gibi nedenlerle doğal gaz arz edilemeyen veya özgür alıcı olma hakkına sahip olduğu halde gaz tedariği sağlanamayan tüketicilere gaz arzı sağlamak için bir ya da ansızın fazla lisans sahibini son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirebilecek.

Cumhurbaşkanı kararıyla bambaşka birer şirket kurulabilecek

Enerji ve Natürel Kaynaklar Bakanlığı ile ilgili millet iktisadi teşebbüsleri ve bunların alt ortaklıkları kadar yurt açık havada kurulan, bilhassa petrol, doğal gaz ve madencilik alanlarında etkinlik bildiren şirketlerin, Türkiye’deki şubelerinin bulunduğu yerlerde söz konusu şirketlerin ortaklarınca; işletme konuları, ticaret unvanları, sermayeleri ve ortaklık payları benzer kalmak kaydıyla Cumhurbaşkanı kararıyla öbür birer şirket kurulabilmesine imkan sağlanacak.

Bu şirketler, Türk Ticaret Kanunu’nun düzenlemeye tutarsız olmayan hükümlerine kadar, Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü de alınmak suretiyle hazırlanacak başlıca sözleşmelerinin tescil ve ilanıyla faaliyete geçecek.

Kurulan şirketler faaliyete geçmelerinin arkasında en geç 6 ay içinde yurt dışındaki şirketlerle yapacakları protokollerle, yurt dışındaki şirketlerin her türlü haklarını, alacaklarını, yükümlülüklerini, taşınırlarını ve taşınmazlarını, gemilerini ve taşıtlarını, ruhsatlarını ve lisanslarını, fikri ve sınai haklarını, uluslararası kuruluşlar ve şirketler nezdindeki hisselerini ve ortaklıklarını, sözleşmelerini ve kredi anlaşmalarını, araçlarını, gereçlerini ve malzemelerini, yazılımlarını ve donanımlarını, yazılmış ve elektronik ortamdaki kayıtlarını ve öteki dokümanlarını, taraf olduğu davaları ve icra takiplerini, laf konusu düzenlemenin yürürlüğünden önceki borçlarını ve personelini devralabilecek.

Ödev işlemlerinin tamamlanmasıyla, yurt haricen kurulan şirketlerin Türkiye’deki şubeleri istek üzerine tasfiyesiz terkin olunacak. Bu devirlere ilişkin bütün görev, temlik ve intikal işlemleri ile bu işlemlerden doğan kazançlar ve bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenecek her türlü anlaşma, protokol ve kağıtlar damga vergisi dahil her türlü ödenti, fotoğraf, harç ve sanki parasal yükümlülüklerden istisna tutulacak.

Bu atama işlemlerine ve protokollere ilişkin olarak ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Enerji ve Natürel Kaynaklar Bakanı yetkili olacak. İlgili mevzuatta yurt dışındaki şirketlere yapılan atıflar, ödev işlemlerinin tamamlanmasının arkasında ilgisine göre Türkiye’de kurulan şirketlere üretilmiş sayılacak.

Düzenleme kapsamındaki devirler katma bedel vergisinden istisna tutulacak. Bu kapsamda yapılan işlemler için yüklenilen vergiler, vergiye yan işlemler sebebiyle hesaplanan vergiden indirilecek. İndirim aracılığıyla giderilemeyen vergiler iade edilmeyecek.

Bu şirketler hakkında; Harcırah Kanunu, Araç Kanunu, Devlet İhale Kanunu, suç oluşturan ve ihalelerden yasaklanma hükümleri hariç Kamu İhale Kanunu, Millet İhale Sözleşmeleri Kanunu, Türk Ticaret Kanunu’nun kuruluşa ve tescile, ayni ve nakdi sermaye konulmasına, anapara ve kanuni yerine geçen kimse akçelerle ilgili olarak kendiliğinden sona ermeye ilişkin hükümleri, 233, 399, 527 ve 631 sayılı KHK ile ulus kurum ve kuruluşlarına personel alınmasına dair ilgili yönetmelik hükümleri uygulanmayacak.

Oysa TBMM denetimine ilişkin, Ulus İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Halk Müziği Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un, “genel görüşmeye tabi olan kuruluşlar” başlıklı maddesinin hükümleri uygulanacak. Kurulan şirketlerde İş Kanunu’na tabi personel istihdam edilecek.

Kurulan şirketlerin; ortaklık yapısını değiştirmeye, yurt içinde ve yurt dışında şirket kurmasına veya bir şirkete yüzde 50’den pozitif hisseyle iki taraflı olmasına karar vermeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

Türkiye enerji piyasasını negatif etkileyen kış aylarında doğal gaz kaynaklı yaşanması olası kesinti ve kısıntıların bertaraf edilebilmesi, sistem ve talep güvenliğinin sağlanabilmesi için BOTAŞ göre yapılacak her türlü doğal gaz alımı, Kamu İhale Kanunu’nun açık havada tutulacak.

TPAO’nun, denizlerde belirtilen faaliyetleri açısından mal ve hizmet alımı ile üretim işlerini herhangi bir finansal limit gözetmeksizin, Kamu İhale Kanunu zarfında yapabilmesine ilişkin bilinen istisna hüküm, BOTAŞ ve bu şirketlerin alt ortaklıkları ile yurt dışında kurdukları şirketlerin; petrol ve doğal gaz arama, sondaj, imal, nakliye, depolama ve gazlaştırma faaliyetlerini de kapsayacak şekilde bitmiş düzenlenecek. Laf konusu istisna, karadaki faaliyetleri de kapsayacak.

(Sürecek)

Kaynak: Anadolu Ajansı / Alper Atalay

About admin

Check Also

GENAR Araştırma son seçim anketi sonuçlarını açıkladı: Cumhur İttifakı'nın oyu yüzde 53

GENAR Araştırma son seçim anketi sonuçlarını açıkladı: Cumhur İttifakı’nın oyu yüzde 53

Kamuoyu araştırma şirketi GENAR ülke gündemi Kasım ayı siyasi araştırma sonuçlarını açıkladı. Araştırmada 18 yaş …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *