Enerji alanında düzenlemeler içeren kanun teklifi, TBMM Sanayi ve Ticaret Komisyonunda kabul edildi (3)

Genel ışıklandırma giderlerinin Enerji ve Natürel Kaynaklar Bakanlığının bütçesine konulan ödenekten karşılanmasına ilişkin dilekçe 31 Aralık 2025’e kadar uzatılacak.

Düzenlemeyle, lisanssız elektrik üretimi ile tüketicilerin kendi ihtiyacını üretmesi amaçlanıyor. Elektriğe ihtiyacı yüksek olan aboneler, temas anlaşmasındaki kontrat gücüyle sınırlı edinmek kaydı ile mevzuatta yer alan imal tesisi üst sınırından istisna olarak üretim tesisi kurabilecek ve bu tip tesislerde hemen olan olarak ihtiyaç fazlası oluşması halinde bunu sisteme verebilmesi sağlanacak.

Enerji ve Natürel Kaynaklar Bakanlığı, elektrik dağıtım şirketlerinin denetimini, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) da dahil elde etmek üzere bu konuda ihtisas sahibi olan millet kurum ve kuruluşlarıyla birlikte yapabileceği gibi bu kurum ve kuruluşlara kısmen veya tamamen yetki devretmek suretiyle yaptırabilecek.

Bakanlığın uzmanlaşma sahibi ulus kurum ve kuruluşlarından bu konuya ilişkin olarak oluşturacağı talepler süresinde karşılanacak.

Yetki devri yapılması halinde kendisine yetki devredilen ya da birlikte yapılacak kurum veya kuruluşun teftiş işlemleri için yapacağı her türlü masraf Bakanlık bütçesine konulan ödenekten karşılanacak.

Bakanlık tarafından düzenlenen ya da karara bağlanan teftiş raporları Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna bildirilecek. Kontrol raporu sonucuna tarafından zorunlu yaptırım ve işlemler Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kadar karara bağlanacak.

“Tüketicilerden ve üreticilerden temas bedeli alınmayacak”

Temas tarifeleri, şebeke yatırım maliyetlerini kapsamayacak. Temas yapılan tüketim tesisinin iç tesisatının ve imal tesisinin şalt sahasının bölüştürme şebekesine bağlanması için inşa edilen temas hattı zarfında katlanılan masraflar ile sınırlı olacak. Bağlantı hattının tüketici ya da imalatçı tarafından tesis edilmesi halinde, temas hattı işletme ve bakım sorumluluğu karşılığı bölüştürme şirketine devredilecek, bu tüketicilerden ve üreticilerden temas bedeli alınmayacak.

Elektrik piyasasında üretim faaliyetlerine ilişkin taşınmaz temini işlemleri ile ilgili olarak, imal faaliyetinde bulunan önlisans ya da lisans sahibi özel hukuk tüzel kişilerinin önlisans ya da lisansa konu faaliyetlerine ilişkin taşınmaz temini taleplerine karşın işlemler, EPDK tarafından yürütülecek.

Elektrik piyasasında üretim faaliyetlerine ilişkin taşınmaz temini işlemlerinin hepsi EPDK, dağılma faaliyetlerine ilişkin taşınmaz temini işlemlerinin tümü ise TEDAŞ kadar yapılacak.

Taşınmaz temini talepleri, EPDK kadar değerlendirilecek ve uygun görülmesi halinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca karar alınacak. Bu kapsamda alınan kararlar, kamu yararı kararı yerine de geçecek ve herhangi bir makamın onayına yan olmayacak.

Kamulaştırma ya da tayin yoluyla elde edilen taşınmazların mülkiyeti veya üzerindeki sınırlı ayni haklar, imal tesislerinin mülkiyetine sahip olan ilgili halk kurum ya da kuruluş, bunların bulunmaması halinde ise Hazine adına tescil edilecek.

Hazine adına kayıt edilen ya da niteliği gereği tapuda terkin edilen taşınmazlar üstünde Define taşınmazlarının idaresiyle sorumluluk sahibi ve görevli olan millet kurumu tarafından, lisansın geçerlilik süresi ile sınırlı almak üzere, lisans sahibi özel hukuk tüzel kişileri lehine bedelsiz irtifak hakkı tesis edilecek veya yararlanma izni verilecek. Bu işlemlere konu edilemeyecek olanlar için ise değerinde alınmaksızın kiralama yapılacak.

Devletleştirme, tahsis, irtifak hakkı tesisi, kullanım izni, kiralama gibi işlemlere ilişkin bedeller ve projeden kaynaklı tazminatlar ile bu işlemlere ilişkin diğer giderler, önlisans ya da lisans sahibi özel hukuk tüzel kişileri kadar ödenecek.

Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ya da devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler üstünde tesis edilen irtifak hakkı, kira ve yararlanma izni sözleşmelerinde, sözleşmenin geçerliliğinin önlisans ya da lisansın geçerlilik süresi ile sınırlı olacağı hükmü yer alacak.

Taşınmaz temini işlemleri TEDAŞ göre yürütülecek

Elektrik yayma faaliyetinde yer alan lisans sahibi özel hukuk tüzel kişilerinin lisansa konu faaliyetlerine ilişkin taşınmaz temini taleplerine yönelik işlemler TEDAŞ tarafından yürütülecek. TEDAŞ kadar alınan kararlar, ulus yararı kararı yerine de geçecek ve herhangi bir makamın onayına emrindeki olmayacak.

Tedarik edilen taşınmazların mülkiyeti veya üzerindeki sınırlı ayni haklar TEDAŞ adına tescil edilecek. Bu taşınmaz ve hakların kullanımı, lisans süresi ve bölüştürme faaliyeti ile sınırlı edinmek üzere, ilgili lisans sahibi özel hukuk tüzel kişisine ait olacak.

Özel hukuk tüzel kişileri göre faaliyette katılmak hakkı edinilen dağılım bölgelerinde özelleştirme tarihi itibarıyla mevcut olan dağılma tesislerinin bulunduğu ve bu tarih itibarıyla kamulaştırma kararları alınmamış ya da devletleştirme kararı alınmakla birlikte devletleştirme işlemleri bitmemiş taşınmazların kamulaştırması TEDAŞ kadar yapılacak, tapuda TEDAŞ adına kayıt edilecek, kamulaştırma bedelleri ile bu işlemlere ilişkin diğer giderler TEDAŞ tarafından ödenecek.

Özel hukuk tüzel kişileri tarafından faaliyette katılmak hakkı edinilen dağılma bölgelerinde özelleştirme tarihi sonrasında yapılan yeni bölüştürme tesisleriyle ilgili taşınmaz temini işlemlerinin gerektirdiği bedeller ile bu işlemlere ilişkin öteki giderler, ilgili lisans sahibi tüzel kişi göre ödenecek ve tarifeler yoluyla geri alınacak.

Süresinin bitmesi sebebiyle dağılma lisansının sona ermesi halinde, tarifeler aracılığıyla geri alınamayan taşınmaz teminine ilişkin bedeller, TEDAŞ kadar ilgili özel hukuk tüzel kişisine iade edilecek.

Kamulaştırılan taşınmazın sahibi ya da mirasçıları tarafından geri alınması durumunda, taşınmaz sahibi ya da mirasçıları kadar geri ödenecek değer, devletleştirme bedelini ödemiş olan tüzel kişiye ödenecek.

Millet tüzel kişiliğine haiz olan ve elektrik piyasasında üretim, iletim veya bölüştürme faaliyetinde yer alan önlisans ya da lisans sahibi millet tüzel kişilerinin önlisansa veya lisansa konu faaliyetleri ile ilgili taşınmaz temini işlemleri, bu tüzel kişiler kadar yürütülecek ve elde edilen taşınmazların mülkiyeti ya da üzerindeki sınırlı ayni haklar bu millet tüzel kişileri namına tescil edilecek. Hazinenin özel mülkiyetindeki veya devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler için önlisans ya da lisans sahibi millet tüzel kişileri lehine, lisans boyunca bedelsiz irtifak hakkı tesis edilecek, kiralama yapılacak ya da yararlanma izni verilecek.

TEİAŞ’ın ödev ve yetkileri aralarında bulunan “İletim sisteminde ikame ve kapasite artırımı yapmak” uygulamasından kaynaklanan uyuşmazlıklar yönetimle ilgili yargıda görülecek.

Fiyat dengeleme mekanizması 31 Aralık 2025’e değin uygulanacak

Düzenlemeye yan tarifeler üzerinden elektrik enerjisi satın bölge tüketicileri, yayılma bölgeleri arası maliyet farklılıkları sebebiyle var olan fiyat farklılıklarından kısmen veya adamakıllı koruyacak şekilde tesis edilmiş ve uygulamaya ilişkin hususları Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca hazırlanan bildiri ile düzenlenmiş fiyat eşitleme mekanizması içerisinde bütün millet ve özel bölüştürme şirketleri ile görevli miktar şirketleri yer alacak.

Fiyat dengeleme mekanizması 31 Aralık 2025’e dek uygulanacak. Fiyat dengeleme mekanizmasının uygulandığı süre her tarafında milli tarife uygulamasının gerekleri alınacak ve ulusal tarifede çapraz sübvansiyona yer verilecek.

Bu sürenin beş yıla kadar uzatılmasına Cumhurbaşkanı yetkili olacak. Fiyat dengeleme mekanizmasının uygulandığı dönemde bütün hesaplar ilgili mevzuata tarafından ayrıştırılarak tutulacak.

Bakanlık, genel aydınlatma giderlerini karşılayacak

Düzenleme ile gerçekte karışıklığa niçin olmaması için Elektrik Piyasası Kanunu’nda yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik imal tesisleri ile ilgili hükmün, fıkra metninden çıkartılması ve madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesisleri için de Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’da yapılan değişiklikle aynı doğrultuda müsade, kira, irtifak hakkı ve faydalanma izni bedellerine uygulanacak indirimlerin lisans tarihinden itibaren uygulanması amaçlanıyor.

Kanun teklifi ile genel aydınlatma giderlerinin Enerji ve Natürel Kaynaklar Bakanlığının bütçesine konan ödenekten karşılanması 31 Aralık 2025’e kadar uzatılacak.

Lisans başvurularının sonlandırılması

Elektrik yayma tesisleri için zorunlu olan taşınmazların teminine yönelik olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından alınmış kararlara ilişkin işlemler TEDAŞ göre sonuçlanacak.

Elektrik imal tesisleri için zorunlu olan taşınmazların teminine yönelik olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı göre kamulaştırma kararı alınmamış veya atama işlemleri başlatılmamış taşınmazlarla ilgili süreçler Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kadar sonuçlandırılacak.

Madde yürürlüğe girdiği tarihten önce mevcut olan imal veya otoprodüktör lisanslarını, önlisanslarını veya lisans başvurularını sonlandırmak ya da kurulu güç düşümü suretiyle tadil etmek isteyen tüzel kişilerin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden iki ay içerisinde EPDK’ye başvurmaları halinde lisansları, önlisansları ya da lisans başvuruları sonlandırılarak veya tadil edilerek teminatları ilgisine tarafından kısmen veya tamamen iade edilecek.

(Bitti)

Kaynak: Anadolu Ajansı / Alper Atalay

About admin

Check Also

Biden olası kabinesine ilişkin ilk isimleri açıkladı

Biden olası kabinesine ilişkin ilk isimleri açıkladı

ABD’nin yeni seçilen Başkanı Joe Biden, sosyal medya hesapları üzerinden ilk kabine atamaları için düşündüğü …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *