Enerji alanında düzenlemeler içeren teklif, TBMM Genel Kurulunda yasalaştı (2)

Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ), bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlallerinin takibini yapacak, ihlal durumu saptama edilen tüzel kişilere cezai durum ve diğer yaptırımları uygulayacak.

TBMM Genel Kurulunda kabul edilen Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’da değişiklik yapıyor. Buna göre, YEK bedeli Türk lirası olarak belirlenebilecek.

30 Haziran 2021 tarihinden daha sonra işletmeye girecek yerli aksam kullanan, YEK belgelere dayanan üretim tesisleri ile tüketim tesisinin ihtiyacını karşılamaya karşın kurulacak lisanssız imal tesisleri için yerli katkı maddesi fiyatları, bu fiyatların güncellenmesi, uygulanacak süre ve uygulamaya ilişkin konular Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Sokağa çıkma kısıtlaması genişleyecek mi? Bakan Koca'dan tek cümlelik yanıtSokağa çıkma kısıtlaması genişleyecek mi? Bakan Koca’dan tek cümlelik yanıtSalgında vahim artış! Vefatlar rekor kırdı, semptomsuzlarla birlikte 28 bin 351 vaka varSalgında korkunç büyüme! Vefatlar rekor kırdı, semptomsuzlarla birlikte 28 bin 351 olgu varBu skandal çok konuşulacak! Selin Ciğerci'nin eşini aldattığı görüntüler ortaya çıktıBu skandal çok konuşulacak! Selin Ciğerci’nin eşini aldattığı görüntüler ortaya çıktı

Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten ve bu madde hükmüne tabi almak istemeyen tüzel kişiler, lisansları dahilinde özgürlük piyasada satmak yapabilecek.

Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretenlerin yanı sıra lisanssız elektrik imal faaliyetinde bulunanlar da ihtiyaçlarının üzerinde ürettikleri elektrik enerjisini dağılma sistemine vermeleri halinde “I” sayılı cetveldeki fiyatlardan 10 yıl süreyle faydalanacak.

Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı imal tesislerinin yatırım ve işletme dönemlerinin birincil 10 yılında uygulanan kira, müsade ve irtifak indirimleri, lisans tarihinden itibaren 10 yıl her tarafında uygulanacak ve 31 Aralık 2025 tarihine değin işletmeye girecek firmaları kapsayacak.

Yürürlük tarihinden önce yapılan yarışmalar kapsamında sıfır veya sıfırdan ufak öneri fiyatı ile kapasite tayin edilen tüzel kişiler, yerli katkı fiyatlarından faydalanamayacak.

2014 ve 2015 tarihleri arasında yapılan güneş enerjisine dayalı ön lisans başvurularına ilişkin yarışmalar kapsamında kapasite tahsisi gerçekleştirilen üretim tesisleri için yarışma sonucu öneri edilen katkı payı tutarı, 31 Aralık 2020 tarihinden sonra işletmeye girilmesi durumunda da ilgili mevzuat dahilinde ödenecek.

15 Şubat 2011 ile 13 Eylül 2011 tarihleri aralarında yapılan rüzgar enerjisine dayalı lisans başvurularına ilişkin yarışmalar kapsamında kapasite tahsisi gerçekleştirilen imal tesisleri için yarışma sonucu önerge edilen katkı payı, 31 Aralık 2020 tarihinden sonradan işletmeye girilmesi durumunda da verilecek.

İdare payı üstteki limitine TÜFE değeri dek çoğalma

Kanunla, 10 Mayıs 2019 tarihinden itibaren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya adalet kazanılan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı lisanssız elektrik imal faaliyetleri kapsamındaki tesislere YEK Destekleme Mekanizması dahilinde uygulanacak fiyatlar belirleniyor.

Kanuna göre, jeotermal akışkanın, ilk elden ya da dolambaçlı olarak seralarda elektrik üretimi ve ev ısıtmasında kullanıldığı tesislerde gayrisafi hasılatının yüzde 1’i tutarında yöneticilik payı ödenecek.

Akışkanın ilk elden veya dolaylı olarak kaplıca veya öteki alanlarda kullanıldığı tesislerde ise kullanılan yılık toplam ısı enerjisi değeri ve reenjeksiyon durumu dikkate alınarak kullanılan suyun bir metreküpü 1,5 lirayı geçmeyecek şekilde, hesaplama yöntemi bakanlık tarafından yönetmelikle belirlenecek şekilde yöneticilik payı ödenecek. Bu idare payı üst limiti her sene ocak ayında yayınlanan takvim TÜFE değeri dek artırılacak.

İdare payı, akışkanın aracısız ve dolambaçlı olarak seralarda elektrik üretimi ve konut ısıtmasında kullanıldığı tesislerde her sene haziran ayı sonuna kadar kaplıca ve diğer alanlarda kullanıldığı tesislerde ise yönetmelikte belirlenen dönemlerde idareye ödenecek.

Tahsil edilen tutarın 5’te 1’inin, yöneticilik tarafından kaynağın bulunduğu büyükşehirlerde ilçe belediyesi elde etmek üzere ilgili belediye veya köy tüzel kişiliğine 10 çalışma günü içinde ödenmesi gerekecek. Yatırım izleme koordinasyon başkanlıkları, yöneticilik payından kalan kısmı genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere İçişleri Bakanlığı merkez muhasebe birimi hesabına aktaracak. Kazanç kaydedilen tutarlar karşılığını, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına aktarılmak üzere İçişleri Bakanlığı bütçesine tahsis eklemeye İçişleri Bakanı yetkili olacak.

Ruhsat sahibi tarafından idare payı hesaplamasında kullanılan su miktarının belirlenmesinde usulsüzlük yapıldığı ya da kaçak kullanım saptama edilmesi halinde yöneticilik göre 500 bin lirayı geçmemek üzere ruhsat sahibine bir önceki yılda kullandığı su miktarının karşılığının 2 katı oranında yönetimsel para cezası tahakkuk ettirilecek. İdari para cezası miktarı 20 bin liradan aşağı olamayacak, benzer fiilin ruhsat dönemi içerisinde 3’üncü defa tekrarı halinde güvence irat kaydedilerek ruhsat iptal edilecek.

Jeotermal sahalar ekonomiye daha çabuk kazandırılacak

Kanunla, jeotermal sahaların daha süratli bir şekilde ekonomiye kazandırılması nedeniyle sahaların taksit imkanıyla ihale edilmesi, Maden Kanunu’nda olduğu gibi millet kurumlarına bedeli karşılığı aracısız olarak veya gelir paylaşımı esasıyla halk kurum ve kuruluşları ile bunların alt ortaklıklarına devredilmesi amaçlanıyor.

Buna tarafından, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), jeotermal ve doğal mineralli su kaynak aramalarını ruhsat harcından ve teminatından muaf olarak ruhsat alarak yapacak.

MTA’nın arama ruhsatı aldığı sahalarda kaynak varlığı saptama etmesi halinde, bu bölge MTA tarafından Devlet İhale Kanunu’na tarafından ihale edilecek ya da bedeli karşılığında veya kazanç paylaşımı esası ile ulus kurum ve kuruluşları ile bunların alt ortaklıklarına Bakan onayıyla devredilebilecek.

İşlemlerine başlanan sahanın ödev veya ihale süreci tamamlanıncaya kadar ruhsata ilişkin süreler duracak. Devralan kuruma ya da ihale üstünde kalan istekliye bu alanda idarece işletme ruhsatı verilecek. Sahanın, laf konusu yöntemlerden biriyle devredilmesi durumunda oluşacak gelirden MTA’nın yaptığı masraflar alındıktan sonra kalan arz MTA ve idarece eşdeğer paylaşılacak.

Bakan onayıyla devredilen sahaların, devralan halk kurum ve kuruluşları göre alt ortaklıkları dışarıda ihalesiz olarak devri mümkün olmayacak.

MTA tarafından kaynak varlığı tespit edilerek ihale edilen alanların satışlarına ilişkin ihale bedelleri taksitlendirilmek suretiyle ödenebilecek. Taksitlendirme ilk taksiti peşin elde etmek üzere yıllık ödeme biçiminde, maksimum 6 taksit olabilecek ve taksit miktarı ihale ilanında belirlenecek. İhale bedelinin taksit taksit ödenmesi halinde taksit süresinin en az 2 katı süreli ve toplam taksit tutarı dek teminat mektubu alınacak.

Kanunla, turizm amaçlı faaliyet gösteren kaplıca ve termal otellerden 2020’de tahsil edilmesi gereken idare payı, kullanım şartı aranmaksızın 20 Aralık 2021’e kadar ertelenecek. Bu alacaklar, ertelenen süre sonunda herhangi bir zam veya faiz uygulanmadan tahsil edilecek, tahsil edilmiş olanlar iade edilmeyecek.

Geri ödeme süresi 10 yıldan 5 yıla indiriliyor

Elektrik Piyasası Kanunu’ndaki “bölüştürme şebekesi”, “tüketicilerin iç tesisatını ve üreticilerin şalt sahasını bölüştürme sistemine bağlamak üzere tesis edilen temas hatları hariç yayma tesisi” olarak tanımlanıyor.

İşleyişin kolaylaştırılması için tarifesi düzenlemeye yan olanlar hariç öteki lisans ya da ön lisans sahiplerinin ortaklık yapıları takip edilecek, oysa bunların lisansa derç edilmesi gibi ilave bürokratik iş ve işlemler yapılmayacak. Rekabet ve tekelleşme hususları ile lisans ve ön lisans yaptırımlarının lisans ve ön lisans sahiplerine uygulanabilmesi için EPDK göre ön lisans ve lisans sahiplerinin ortaklık yapıları peşine düşüp takip edilmeye devam edilecek, zorunlu tedbirler alınacak.

Düzenlemeyle, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketinin (TEİAŞ) ödev ve yükümlülüklerine, “İletim sisteminin normal işletme koşulları içerisinde işletilmesi ile işletme güvenliği ve bütünlüğü üzerinde tehlike oluşturan durumlara ilişkin olarak bağlantı ve sistem tatbik anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlallerinin takibini yerine getirmek, ihlal durumu saptama edilen tüzel kişilere sistem başvuru formu anlaşmasında düzenlenen cezai şartları ve öteki yaptırımları uygulamak” da ekleniyor.

Yapılan yatırımın tutarı, ilgili tüzel birey veya kişiler ile TEİAŞ arasında yapılacak bir tesis sözleşmesi ile bağlantı ve sistem başvuru anlaşmaları çerçevesinde iletim sistem başvuru bedelinden mahsup edilmek suretiyle geri ödenecek. Geri ödeme süresi imal ve tüketim tesisleri için daha önce en fazla 10 yıl olarak belirlenmişken kanunla bu süre 5 yıla indiriliyor.

TEİAŞ ile imzalanmış ve yürürlükte olan 136 bağlantı anlaşmasına ilişkin de düzenlemeye gidiliyor. Buna kadar, temas görüşü oluşturularak tesis edilmiş veya edilecek enerji nakil hatları ile ilgili olarak, ön lisans veya lisans sahibi tüzel kişiler göre EPDK’ye başvuruda bulunularak, bölüştürme sisteminden bağlantı istek edilmesi halinde, temas talebi meri mevzuat dahilinde değerlendirilecek. Bu kapsamda TEİAŞ ile yapılan temas anlaşması sonlandırılmak suretiyle dağıtım şirketiyle temas anlaşması düzenlenecek. TEİAŞ ile yapılan temas anlaşması gereğince tesis edilmiş olan enerji nakil hatları ile diğer şebeke unsurları, işletme ve bakım hizmetleri karşılığında, ilgisine kadar ilgili yayılma şirketi veya TEİAŞ göre iz bedelle devralınacak.

(Sürecek)

Kaynak: Anadolu Ajansı / Ahmet Yüksek Dağ Özden

About admin

Check Also

Son dakika haberi... İtalya'da Başbakan Conte, hükümetini güçlendirerek yola devam etmek istiyor

Son dakika haberi… İtalya’da Başbakan Conte, hükümetini güçlendirerek yola devam etmek istiyor

İtalya’da dün parlamentonun üst kanadı Senatodan kıl payı da olsa güvenoyu alarak hükümetini koruyan Başbakan …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *